Historia Rodu Dobrzyńskich    

przynależności do stanu szlacheckiego warunkowało: 

• wpis do Ksiąg Heroldii Królestwa Polskiego, Heroldii poszczególnych Guberni oraz Heroldii Galicji i Lodomerii (w wątpliwych przypadkach wpis do Ksiąg Heroldii powinien być poparty innym zródłem. Np. jednym z niżej wymienionych);

• istnienie dokumentu uszlachcenia przez nobilitację;

• istnienie dokumentu indygenatu szlacheckiego;

• istnienie dokumentów stwierdzających fakt posiadania ziemi przed 1791 r.;

• sprawowanie urzędów ziemskich, grodzkich, senatorskich, centralnych, piastowanie godności ministra, posła w Pierwszej Rzeczpospolitej;

• występowanie w rejestrach podatkowych (pogłówne, podymne) z tytułem nobilis, generosus i wyżej;

• występowanie w spisach pospolitego ruszenia;

• występowanie w spisach soli suchedniowej;

• sprawowanie głównych funkcji sądowych (np. w Trybunale Koronnym);

• wpisy w metryce kościelnej z dodaniem okreslenia "nobilis".

szyscy męscy potomkowie szlachcica są z urodzenia szlachcicami. Wymienia sie trzy przewinienia prowadzące do pozbawienia szlachectwa:

• wieczna banicja połączona z infamją;

• przyjęcie nieszlachcica do herbu - od 1633 r.;

• oddanie się kramarstwu i szynkarstwu - do 1755 r.   

(Ze strony Pana Marka Nienałtowskiego)  

Bardzo ciekawe wiadomości o dowodach szlachectwa w Królestwie Polskim. Zródło:  Spis Szlachty Królestwa Polskiego, Warszawa, 1851  

Dzięki uprzejmości Pana M.Nienałtowskiego mogę pokazać jak taki wpis do ksiąg Heroldii mógł wyglądać dla mojego pra-pradziadka Mikołaja Dobrzyńskiego.  

(jest to komputerowo odtworzona kopia patentu szlacheckiego)

Królestwie Pruskim i potem w Cesarstwie Niemieckim uznanie szlachectwa zależało w zasadzie od łaski monarchy. Sytuację szlachty, zamieszkującej tereny przypadłe Prusom w wyniku pierwszego  rozbioru, uregulował Najwyższy Patent z 13 września 1772r. Gwarantował on prawa szlacheckie (jak np.ochronę własności) rodom, których męscy członkowie znajdowali się w służbie królewskiej. W poczet szlachty pruskiej włączano ich pod warunkiem złożenia hołdu królowi Prus (tzw.: Huldigungsverzeichnis) oraz lenna (Vassaletabelle). W efekcie nabywali prawo do używania przy nazwisku nieodłącznego tytularnego członu "von".
Wprowadzona przez Regencję Prus Zachodnich w 1777 roku procedura legitymacyjna była uproszczona, ściśle uregulowana i oddana kontroli monarchy. Oddawała kontrolę w ręce zawodowego urzędnika - co było sprzeczne z polską tradycją. Jako dowody szlachectwa dopuszczono:
1) dyplomy królewskie lub senatorskie,
2) konstytucje sejmowe,
3) dowody sprawowania urzędów wojewódzkich lub ziemskich,
4) dowody uczestnictwa w sejmikach lub w sejmie,
5) świadectwa udziału w poselstwie królewskim
6) dokumenty majątkowe dowodzące posiadania dóbr szlacheckich przed 1764 r.
7) zeznanie dwóch świadków szlachciców, nie-krewnych.
Wystarczało wykazanie, że którykolwiek przodek w prostej linii  męskiej spełniał choćby jeden z tych warunków).
 zlachcic polski, który dowiódł iż jego rodzina przynajmniej od stu lat była szlachecką, lub za taką ją uważano (mimo braku odpowiednich dokumentów litewskich lub polskich  na potwierdzenie tego faktu) otrzymywał od Urzędu Heroldii w Berlinie certyfikat szlachectwa. Tę kategorię szlachty nazywano w państwie niemieckim Verjährungsadel. Po trzecim rozbiorze zasady te objęły również szlachtę z Mazowsza, Podlasia i ziemi augustowskiej - odtąd w granicach Prus. Istotne znaczenie dla polskiej szlachty miało uregulowanie, w myśl którego szlachta wstępująca do armii w stopniach oficerskich otrzymywała potwierdzenie swojego szlachectwa.
Sprawy niewłaściwego używania tytułów szlacheckich należały do sądów karnych (§ 360 pkt 8, kodeksu karnego).
rząd Heroldii w Berlinie (Heroldstamt) podporządkowany był Ministerstwu Dworu (później Dworu Cesarskiego). Uległ rozwiązaniu 31 marca 1920 r. "Konstytucja Weimarska" z 1919 roku, w artykule 109,  poz. 3 zniosła  wszelkie podziały stanowe, a tym samym prawa i tytuły szlacheckie w Rzeszy Niemieckiej. Zachowała  jednak oznaczenie szlachectwa "von" jako nieodłączną część nazwiska.

(Na podstawie  dyskusji na forum Związku Szlachty Polskiej)

rzynależność do stanu szlacheckiego nakładały na szlachtę obowiązki ale też dawały wiele przywilejów niedostępnych dla innych grup ludzi. Przywileje były różne w różnych zaborach. Nie sposób tutaj wszystkich wymienic. Do najważniejszych należało:

Królestwie Kongresowym noszenie munduru województwa, w którym szlachcic jest zapisany, prawo zakładania nowych miasteczek, zakaz stosowania wobec szlachcica kar cielesnych i przymusu fizycznego podczas śledztwa (w szczególności zakaz zakuwania w kajdany), wiejski dom szlachcica wolny jest od kwaterunku, wyrok pozbawienia szlachectwa musi zostać potwierdzony przez monarchę, szlachcic podoficer w wojsku w kwestiach odpowiedzialności karnej podlega przepisom o oficerach, służba wojskowa skrócona z 15 lat do 10

Zaborze austriackim: używanie w sprawach sądowych słowa Pan, prawo noszenia munduru obywatelskiego (na Węgrzech - szabli, w Lombardii szpady) - jako symbolu stanu, zwolnienie ze służby wojskowej, wyłączne prawo należenia do zakonow rycerskich i otrzymania Orderów Św. Szczepana, Złotego Runa i Krzyża Gwiaździstego, uprzywilejowanie w sprawach sądowych i karnych.

Zaborze rosyjskim duże znaczenie miał fakt posiadania ziemi. To on miał wpływ na ostateczny katalog przywilejów czyli status prawny jednostki. Szlachta wylegitymowana i posiadająca korzystała z pełni praw, np. prawa propinacji, zwolnienia od podatku pogłównego i zwolnienia od konskrypcji. Szlachtę nieposiadajacą upośledzano w prawach, szlachtę niewylegitymowaną też nie do końca zrównywano z chłopami - dzielono na jednodworców i grazdan (szlachtę wiejską i miejską).

Zaborze pruskim praktycznie jedynym wyłącznym prawem szlachcica było prawo własności ziemi - stopniowo znoszone na rzecz mieszczan. Szlachta miała wyłączne prawo wstępu do korpusu oficerskiego.

• 1764  Herb Jelita nadany jest Dobrzyńskim na sejmie    

• 1765 Mikołaj skarbnik krzemieński syn Andrzeja í Franciszki Lesieckiej, wnuk Andrzeja i Magdaleny Czarnowskiej. Gałąź ta począwszy od Piotra legitymowała się w sądzie grodzkim trembowelskim 1782 r. i w Wydziale Stanow galicyjskich 1817, 1869, 1882 i 1889 r

• 1765 Franciszek uzyskał zniesienie absum szlachectwa. Jego synowie Kajetan i Michał legitymowani w 1837 oraz wnuki Franciszek i Jan 1838 r.

• 1774 synowie Piotra z wojewódctwa witebskiego

• 1783 r Antoni i Maciej Walenty, synowie Marcina i Katarzyny v.Maryanny Karwosieckiej w sądzie ziemskim czchowskim

• 1823 i 1832 wnukowie Macieja Walentego i Agnieszki Świderskiej zapisani zostali do ksiąg szlacheckich w Galicji.

• 1782 Wincenty syn, Antoniego z Teresy Jakielskiej, legitymował się ze szlachectwa w grodzie trembolwelskim.

• 1803 Ignacy syn Michała Antoniego otrzymał patent szlachecki marszałka szlachty i powiatowych deputatów szlacheckich guberni wołyńskiej.

• 1827 Henryk, Władysław 1828 i Ignacy 1832 r synowie Dominika z Apolonii Staniszewskiej w Warszawie.

• 1837 r synowie Jana i Anny Roberth, wylegitymowani w Królestwie.

• 1837-1873 zapisani do ksiąg szlachty gub. Wołyńskiej Jan, Antoni, Hipolit, Józef, Wiktor i Hilary, synowie Franciszka, wylegitymowani w Cesarstwie.

• 1857 r Henryk dowiódł szlachectwa w Królestwie.

• 1860 z osiedlonych na Litwie. Józef z synem Feliksem i Mikołaj z synami, Nikodemem i Michałem, synowie Michała, wnukowie Jana,

• 1864 w Galicji Ludwik, członek Towarzystwa Agronomicznego lwowskiego,.

(Adam Boniecki, Zbigniew Leszczyc, Seweryn Uruski, Piotr Machowski, Poczet Szlachty Galicyjskiej i Bukowiskiej, Spis Szlachty Królestwa Polskiego o dowodach szlachectwa, Dmowski Kasprzycki, Tadeusz Żychlinski, Anna Wajs, Elżbieta Sęczys)